Ly cafe đắng cho giáo dục

[Tiếp thị giáo dục] Buổi “cà phê” với TS Giáp Văn Dương nằm trong hoạt động Salon văn hoá Cà phê thứ bảy do nhạc sĩ Dương Thụ chủ trì. Chủ đề của “buổi cà phê” diễn ra ngày 31.5 này là Nhìn lại việc học để suy nghĩ về một triết lý giáo dục mới.

Học để làm gì?

TS Giáp Văn Dương - diễn giả của buổi nói chuyện – cho rằng, trước đây, khi nói đến giáo dục, người ta thường nghĩ đến việc dạy. Trọng tâm của giáo dục là người thầy.

Triết lý giáo dục Mỹ khác Việt Nam thế nào?

[Tiếp thị giáo dục] "Không có có câu hỏi nào ngu ngốc", vấn đề là bạn có thể đưa ra "câu trả lời thông minh" hay không mà thôi.

"Bài của bạn sẽ hay hơn nếu.."

Thời gian học tập ở Mỹ và những lần tiếp xúc với nhiều người nước ngoài đã đem lại cho cá nhân tôi nhiều bài học bổ ích. Xin được phép chia sẻ với bạn đọc một vài trong số đó để cùng suy ngẫm và thảo luận.

Kant và bốn câu hỏi cốt lõi

[Quản trị nhân sự] Khi luồn cúi người khác thì bản thân kẻ được luồn cúi cũng chẳng ra gì, bởi cả hai đều chà đạp nhân phẩm (Kant). Nhân phẩm đòi hỏi phải có ý thức. Có ý thức mới có thể lựa chọn. Biết lựa chọn là tự do. Nhân phẩm-Ý thức-Tự do là tinh hoa của triết học Kant, cũng là linh hồn của giáo dục và sự khai minh đầu óc.

Xin hãy làm quen với Immanuel Kant (1724-1804). Tư tưởng giáo dục của ông - được môn đệ tập hợp lại từ các khóa giảng về giáo dục học mà chúng ta sẽ tìm hiểu - không thể so sánh với tư tưởng triết học của ông về bề rộng lẫn chiều sâu. Lý tưởng giáo dục hiện đại kết tinh trong ý tưởng về sự tự trị của mỗi cá nhân sẽ không thể hiểu được, nếu không được đặt vào trong toàn cảnh triết học của ông. Vì thế, ta không thể không nhắc qua hành trình tư tưởng khi giới thiệu đôi nét về cuộc đời.

Học để làm gì?

[Tư vấn marketing] Trọng tâm của giáo dục là việc học, chứ không phải là việc dạy hay nội dung chương trình. Vì thế, mọi hoạt động của giáo dục theo tôi đều phải xoay quanh việc học.

Với việc học, có ba câu hỏi tối quan trọng cần phải trả lời: “Học cái gì?”, “Học thế nào” và “Học để làm gì?”. Trong số ba câu hỏi này theo tôi, “Học để làm gì?” là quan trọng nhất, vì nếu trả lời được câu hỏi này thì hai câu còn lại sẽ tự động có đáp án.

Hệ thống giáo dục hiện thời đang đặt trọng tâm vào “Học cái gì?”, vì thế sách giáo khoa sẽ chiếm vị trí là trung tâm. Đó là lý do vì sao những cuộc cải cách giáo dục trong suốt mấy chục năm qua chỉ loay hoay vào sách giáo khoa. Ngay cả đề án đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đang được triển khai cũng tập trung vào sách giáo khoa với lượng kinh phí lớn.

Giá trị cốt lõi của đại học

[Đào tạo nhân sự] Ngày 18/3/2014 (*), Mạng lưới học giả Việt Nam đã tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề: Thế nào là một đại học tốt? Hẳn nhiên, để trả lời được câu hỏi này, thì phải trả lời một câu hỏi trước đó: Thế nào là một đại học? Đây là dịp để một lần nữa, giáo dục đại học lại được xới lên và mổ xẻ ở nhiều góc nhìn khác nhau, mà bài viết này là một trong số đó.

Nhìn lại một quan niệm

Tính đến nay, Việt Nam đã có hơn 400 trường Đại học và Cao đẳng, vậy mà câu hỏi hiển nhiên này: Thế nào là một đại học, vẫn chưa được thống nhất trong cách hiểu, không phải về hình thức và cách tổ chức, mà về nội dung của khái niệm này.

Đầu tư trường quốc tế: Gió đổi chiều

[Tư vấn quản lý] Các nhà đầu tư nội đang đứng trước cơ hội lớn để chiếm lĩnh hoàn toàn thị trường giáo dục quốc tế ở Việt Nam.

Không đình đám như những thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) trong ngành tài chính hay bất động sản, cuối năm 2013, một thương vụ M&A trong lĩnh vực giáo dục quốc tế đã được hoàn tất một cách khá lặng lẽ. Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Học viện Giáo dục Hoa Kỳ (IAE) đã có chủ mới là nhóm cổ đông Ismart Education và EQuest Academy, với 80% cổ phần sở hữu. Hai đơn vị này đều của các nhà đầu tư trong nước, trong khi chủ cũ của IAE là quỹ đầu tư của Singapore Blackhorse Asset Management.

Hệ thống giáo dục Việt Nam đang bị cắt khúc

[Đào tạo nhân sự] Đây là quan điểm của GS. TSKH Nguyễn Minh Đường - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề (Bộ LĐ TB&XH) trong buổi bàn về tái cấu trúc hệ thống giáo dục.

Một cơ thể với hai cái đầu

GS. TSKH Nguyễn Minh Đường cho hay, hiện tại hệ thống giáo dục của chúng ta có 5 hệ thống con nhưng lại bị cắt khúc và phát triển không nhất quán, tỷ lệ không cân đối. Trong cơ cấu hệ thống thậm chí có hai loại trường trung cấp, hai loại trường cao đẳng (trường trung cấp, cao đẳng thuộc Bộ GD&ĐT và trường thuộc Bộ LĐ TB&XH). 

Rút ASIAD, Chính phủ và... Facebook

[Tư vấn chiến lược] Một Chính phủ năng động không thể bỏ qua "mặt trận" mạng xã hội, để có thể biết được tình hình thực tế đời sống, nơi dội lại, phản ứng lại các chính sách ban hành ra một cách nhanh chóng, đầy đủ...

Sự hồ hởi sau một quyết định

Tối qua, tràn ngập trên trang mạng xã hội Facebook là thông tin Thủ tướng Chính phủ quyết định rút đăng cai tổ chức ASIAD 18. Ngay trong những giây phút đầu, sau khi báo chí đưa tin, quyết định này đã được chia sẻ và nhanh chóng nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối của cộng đồng mạng.

Ca sĩ Mỹ Kyo York “chê” sinh viên Việt Nam lười biếng, thiếu sáng tạo

[Tư vấn & đào tạo] Mặc dù được rất nhiều fan là sinh viên Việt Nam dành tình cảm mến mộ, chàng ca sĩ điển trai người Mỹ Kyo York vẫn thẳng thắn nói lên những suy nghĩ và góp ý chân thành của mình về một hiện tượng trong một bộ phận sinh viên Việt Nam hiện nay, đó là, lười biếng, thụ động và thiếu sáng tạo.

Kyo York đã đưa ra dẫn chứng cụ thể và thực hiện một so sánh giữa sinh viên Việt Nam và sinh viên Mỹ khi anh là giảng viên đứng lớp. Kyo cho biết, sinh viên Việt Nam khi được hỏi trên lớp thường lúng túng, thiếu tự tin, ngược lại, sinh viên Mỹ ai cũng sôi nổi, hào hứng chia sẻ và đóng góp, chính điều đó giúp họ có được sự tự tin khi đứng trước đám đông.

Cách dạy và học Sử tại Anh

[Tư vấn & đào tạo] Tôi là giáo viên Sử ở Anh khoảng 20 năm, dạy cho học sinh từ 11 đến 18 tuổi. Sáu năm gần đây, tôi chủ yếu dạy ở các trường cao đẳng.

Trước hết, tôi xin nói qua về hệ thống giáo dục tại Anh. Ở đây, trẻ bắt đầu vào tiểu học khoảng 5-7 tuổi (tuỳ từng bé), sau đó chuyển tiếp lên trung học ở tuổi 11-18. Từ 5 đến 14 tuổi, tất cả các em đều phải học môn lịch sử 2 giờ mỗi tuần.

Tuy nhiên, ở tuổi 14, khi bước vào chương trình GCSE (General Certificate of Secondary Education) - chương trình 2 năm cuối phổ thông thì các em sẽ học 8-9 môn học bao gồm cả bắt buộc lẫn tự chọn để dễ dàng tiếp tục ở các bậc học sau. Các môn bắt buộc gồm Toán, Tiếng Anh, Khoa học, Giáo dục tín ngưỡng (Religious Education) và Giáo dục thể chất. Như vậy, lịch sử là môn tự chọn.

Càng lên cao, đạo đức người học lại giảm

[Văn hóa & Giáo dục] Bất cập giảng dạy môn đạo đức trong trường phổ thông, lối sống đạo đức HSSV có chiều hướng đi xuống là những nội dung đặt ra tại hội thảo về công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên (HSSV) sáng 11/4.

Kết quả khảo sát được thực hiện 22 trường, 43 lớp đồng thời trực tiếp lấy ý kiến khảo sát 295 giáo viên, 1.494 học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 cho hay: 39% giáo viên coi Giáo dục công dân (GDCD) là môn phụ, 52% cho rằng môn này chưa được quan tâm đúng mức, 73% cho rằng mức lương giáo viên không đủ sống, không có chế độ đãi ngộ dành riêng cho họ.Hàng loạt bất cập giảng dạy môn đạo đức trong trường học phổ thông được Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước TS.Chu Văn Yêm chỉ ra từ kết quả khảo sát tại 7 tỉnh, thành phố gồm: TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Bắc Giang, Hà Tĩnh, Ninh Bình.

Cử nhân thất nghiệp, học sinh vẫn ào ào vào đại học

[Đào tạo & tuyển dụng] Tình trạng cử nhân thất nghiệp tràn lan cho thấy viễn cảnh của việc học đại học chẳng mấy sáng sủa. Nhưng “con đường thất nghiệp” đó vẫn là mục tiêu hàng đầu, có khi là duy nhất của hầu hết học sinh sau khi tốt nghiệp THPT.

Mặc thất nghiệp, không vào ĐH thì… hết

Tình trạng cử nhân thất nghiệp đã được cảnh báo từ lâu và vài năm gần đây điều này thành hiện thực khi hàng loạt sinh viên (SV) ra trường không xin được việc làm. Thực tế cùng cực đến mức nhiều cử nhân phải giấu bằng đi làm công nhân, thợ hồ, bán hàng rong… Một nghịch lý khó tin cũng đang diễn ra: nhiều cử nhân và cả thạc sĩ phải “quay ngược đầu” đi học nghề, trung cấp với hy vọng kiếm được việc.

Học cao vẫn thất nghiệp: lỗi do đào tạo

[Đào tạo & tuyển dụng] "Với doanh nghiệp, hàng hóa tồn kho hai năm là chết, nhưng các trường đại học thì tồn kho bao nhiêu cũng không chết vì người mua phải trả trước để cho trường hoạt động mà không cần biết sản phẩm đào tạo có dùng được hay không" Ông Doãn Mậu Diệp (Ảnh bên): Tây Giang.

158.000 lao động có trình độ cao đẳng trở lên thất nghiệp, tính đến quý 4-2013. Tỉ lệ người học cao thất nghiệp đang còn tăng nhanh.

Số liệu trên do Bộ Lao động - thương binh và xã hội đưa ra, theo khảo sát dựa theo tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO). Người thất nghiệp, theo đó, là người trong một tuần trước cuộc khảo sát họ không làm việc gì trong vòng ít nhất 1 giờ, bất cứ việc gì.

Thế nào là "đại học tốt"?

[Đào tạo & tuyển dụng] Những trường ĐH tốt nhất là những trường có động lực nội tại trong việc tự cải thiện để trở thành tốt hơn nữa. Nó phải thực hiện những trách nhiệm rộng lớn hơn nhiều, bao gồm nghiên cứu, giảng dạy, phục vụ cộng đồng, có những cơ chế nội tại để khích lệ chất lượng và sự ưu tú.

Trong vòng hơn một thập niên gần đây, hội chứng xếp hạng đại học (ĐH) đã lan ra khắp mọi châu lục, làm biến đổi chiến lược và cách xử sự của các trường theo một cách không phải lúc nào cũng có lợi cho người học và cho xã hội.

Thái độ phản kháng trong giới hàn lâm đối với xếp hạng ĐH ngày càng rõ, bởi chắc chắn là các tiêu chí xếp hạng hiện nay chỉ đo lường được một phần nhỏ những gì là một trường ĐH thật sự tốt.

Tiếp thị văn hoá: Giáo sư Hồ Ngọc Đại "Giáo dục vì lợi ích của ai?"

[Học marketing] Theo GS Hồ Ngọc Đại, một đứa trẻ học giỏi toán đáng được đề cao thì những đứa trẻ chăm quét nhà cũng nên được khen. Quan niệm về sự bình đẳng, dám chịu trách nhiệm, biết chia sẻ là điều tiên quyết trong giáo dục hiện đại. Và nếu muốn đổi mới tận gốc nền giáo dục Việt Nam thì phải bắt đầu từ lớp 1. Thế nhưng, nền giáo dục nước ta hiện không xác định được mục đích cơ bản nên sách giáo khoa toàn sử dụng “vốn tự có” và vì lợi ích của chính họ. PetroTimes đã có cuộc trao đổi với giáo sư về câu chuyện này.

“Có đến đâu làm đến đó”

PV: Gần đây dư luận đang sôi nổi bàn về việc học sinh phổ thông chỉ cần học 9 năm là đủ, giáo sư nghĩ thế nào về vấn đề này?

GS Hồ Ngọc Đại: Học 9 năm hay 12 năm không phải là vấn đề cốt lõi. Thực ra, xưa nay người ta không dám công khai đề cập đến vấn đề của giáo dục Việt Nam là giáo dục vì lợi ích của ai? Tôi có thể khẳng định, ở bất cứ thời đại nào, đó vẫn là câu hỏi mấu chốt nhất.