Ly cafe đắng cho giáo dục

[Tiếp thị giáo dục] Buổi “cà phê” với TS Giáp Văn Dương nằm trong hoạt động Salon văn hoá Cà phê thứ bảy do nhạc sĩ Dương Thụ chủ trì. Chủ đề của “buổi cà phê” diễn ra ngày 31.5 này là Nhìn lại việc học để suy nghĩ về một triết lý giáo dục mới.

Học để làm gì?

TS Giáp Văn Dương - diễn giả của buổi nói chuyện – cho rằng, trước đây, khi nói đến giáo dục, người ta thường nghĩ đến việc dạy. Trọng tâm của giáo dục là người thầy.

Triết lý giáo dục Mỹ khác Việt Nam thế nào?

[Tiếp thị giáo dục] "Không có có câu hỏi nào ngu ngốc", vấn đề là bạn có thể đưa ra "câu trả lời thông minh" hay không mà thôi.

"Bài của bạn sẽ hay hơn nếu.."

Thời gian học tập ở Mỹ và những lần tiếp xúc với nhiều người nước ngoài đã đem lại cho cá nhân tôi nhiều bài học bổ ích. Xin được phép chia sẻ với bạn đọc một vài trong số đó để cùng suy ngẫm và thảo luận.

Kant và bốn câu hỏi cốt lõi

[Quản trị nhân sự] Khi luồn cúi người khác thì bản thân kẻ được luồn cúi cũng chẳng ra gì, bởi cả hai đều chà đạp nhân phẩm (Kant). Nhân phẩm đòi hỏi phải có ý thức. Có ý thức mới có thể lựa chọn. Biết lựa chọn là tự do. Nhân phẩm-Ý thức-Tự do là tinh hoa của triết học Kant, cũng là linh hồn của giáo dục và sự khai minh đầu óc.

Xin hãy làm quen với Immanuel Kant (1724-1804). Tư tưởng giáo dục của ông - được môn đệ tập hợp lại từ các khóa giảng về giáo dục học mà chúng ta sẽ tìm hiểu - không thể so sánh với tư tưởng triết học của ông về bề rộng lẫn chiều sâu. Lý tưởng giáo dục hiện đại kết tinh trong ý tưởng về sự tự trị của mỗi cá nhân sẽ không thể hiểu được, nếu không được đặt vào trong toàn cảnh triết học của ông. Vì thế, ta không thể không nhắc qua hành trình tư tưởng khi giới thiệu đôi nét về cuộc đời.

Học để làm gì?

[Tư vấn marketing] Trọng tâm của giáo dục là việc học, chứ không phải là việc dạy hay nội dung chương trình. Vì thế, mọi hoạt động của giáo dục theo tôi đều phải xoay quanh việc học.

Với việc học, có ba câu hỏi tối quan trọng cần phải trả lời: “Học cái gì?”, “Học thế nào” và “Học để làm gì?”. Trong số ba câu hỏi này theo tôi, “Học để làm gì?” là quan trọng nhất, vì nếu trả lời được câu hỏi này thì hai câu còn lại sẽ tự động có đáp án.

Hệ thống giáo dục hiện thời đang đặt trọng tâm vào “Học cái gì?”, vì thế sách giáo khoa sẽ chiếm vị trí là trung tâm. Đó là lý do vì sao những cuộc cải cách giáo dục trong suốt mấy chục năm qua chỉ loay hoay vào sách giáo khoa. Ngay cả đề án đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đang được triển khai cũng tập trung vào sách giáo khoa với lượng kinh phí lớn.

Giá trị cốt lõi của đại học

[Đào tạo nhân sự] Ngày 18/3/2014 (*), Mạng lưới học giả Việt Nam đã tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề: Thế nào là một đại học tốt? Hẳn nhiên, để trả lời được câu hỏi này, thì phải trả lời một câu hỏi trước đó: Thế nào là một đại học? Đây là dịp để một lần nữa, giáo dục đại học lại được xới lên và mổ xẻ ở nhiều góc nhìn khác nhau, mà bài viết này là một trong số đó.

Nhìn lại một quan niệm

Tính đến nay, Việt Nam đã có hơn 400 trường Đại học và Cao đẳng, vậy mà câu hỏi hiển nhiên này: Thế nào là một đại học, vẫn chưa được thống nhất trong cách hiểu, không phải về hình thức và cách tổ chức, mà về nội dung của khái niệm này.

Hệ thống giáo dục Việt Nam đang bị cắt khúc

[Đào tạo nhân sự] Đây là quan điểm của GS. TSKH Nguyễn Minh Đường - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề (Bộ LĐ TB&XH) trong buổi bàn về tái cấu trúc hệ thống giáo dục.

Một cơ thể với hai cái đầu

GS. TSKH Nguyễn Minh Đường cho hay, hiện tại hệ thống giáo dục của chúng ta có 5 hệ thống con nhưng lại bị cắt khúc và phát triển không nhất quán, tỷ lệ không cân đối. Trong cơ cấu hệ thống thậm chí có hai loại trường trung cấp, hai loại trường cao đẳng (trường trung cấp, cao đẳng thuộc Bộ GD&ĐT và trường thuộc Bộ LĐ TB&XH). 

Ca sĩ Mỹ Kyo York “chê” sinh viên Việt Nam lười biếng, thiếu sáng tạo

[Tư vấn & đào tạo] Mặc dù được rất nhiều fan là sinh viên Việt Nam dành tình cảm mến mộ, chàng ca sĩ điển trai người Mỹ Kyo York vẫn thẳng thắn nói lên những suy nghĩ và góp ý chân thành của mình về một hiện tượng trong một bộ phận sinh viên Việt Nam hiện nay, đó là, lười biếng, thụ động và thiếu sáng tạo.

Kyo York đã đưa ra dẫn chứng cụ thể và thực hiện một so sánh giữa sinh viên Việt Nam và sinh viên Mỹ khi anh là giảng viên đứng lớp. Kyo cho biết, sinh viên Việt Nam khi được hỏi trên lớp thường lúng túng, thiếu tự tin, ngược lại, sinh viên Mỹ ai cũng sôi nổi, hào hứng chia sẻ và đóng góp, chính điều đó giúp họ có được sự tự tin khi đứng trước đám đông.

Cách dạy và học Sử tại Anh

[Tư vấn & đào tạo] Tôi là giáo viên Sử ở Anh khoảng 20 năm, dạy cho học sinh từ 11 đến 18 tuổi. Sáu năm gần đây, tôi chủ yếu dạy ở các trường cao đẳng.

Trước hết, tôi xin nói qua về hệ thống giáo dục tại Anh. Ở đây, trẻ bắt đầu vào tiểu học khoảng 5-7 tuổi (tuỳ từng bé), sau đó chuyển tiếp lên trung học ở tuổi 11-18. Từ 5 đến 14 tuổi, tất cả các em đều phải học môn lịch sử 2 giờ mỗi tuần.

Tuy nhiên, ở tuổi 14, khi bước vào chương trình GCSE (General Certificate of Secondary Education) - chương trình 2 năm cuối phổ thông thì các em sẽ học 8-9 môn học bao gồm cả bắt buộc lẫn tự chọn để dễ dàng tiếp tục ở các bậc học sau. Các môn bắt buộc gồm Toán, Tiếng Anh, Khoa học, Giáo dục tín ngưỡng (Religious Education) và Giáo dục thể chất. Như vậy, lịch sử là môn tự chọn.

Càng lên cao, đạo đức người học lại giảm

[Văn hóa & Giáo dục] Bất cập giảng dạy môn đạo đức trong trường phổ thông, lối sống đạo đức HSSV có chiều hướng đi xuống là những nội dung đặt ra tại hội thảo về công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên (HSSV) sáng 11/4.

Kết quả khảo sát được thực hiện 22 trường, 43 lớp đồng thời trực tiếp lấy ý kiến khảo sát 295 giáo viên, 1.494 học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 cho hay: 39% giáo viên coi Giáo dục công dân (GDCD) là môn phụ, 52% cho rằng môn này chưa được quan tâm đúng mức, 73% cho rằng mức lương giáo viên không đủ sống, không có chế độ đãi ngộ dành riêng cho họ.Hàng loạt bất cập giảng dạy môn đạo đức trong trường học phổ thông được Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước TS.Chu Văn Yêm chỉ ra từ kết quả khảo sát tại 7 tỉnh, thành phố gồm: TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Bắc Giang, Hà Tĩnh, Ninh Bình.

Cử nhân thất nghiệp, học sinh vẫn ào ào vào đại học

[Đào tạo & tuyển dụng] Tình trạng cử nhân thất nghiệp tràn lan cho thấy viễn cảnh của việc học đại học chẳng mấy sáng sủa. Nhưng “con đường thất nghiệp” đó vẫn là mục tiêu hàng đầu, có khi là duy nhất của hầu hết học sinh sau khi tốt nghiệp THPT.

Mặc thất nghiệp, không vào ĐH thì… hết

Tình trạng cử nhân thất nghiệp đã được cảnh báo từ lâu và vài năm gần đây điều này thành hiện thực khi hàng loạt sinh viên (SV) ra trường không xin được việc làm. Thực tế cùng cực đến mức nhiều cử nhân phải giấu bằng đi làm công nhân, thợ hồ, bán hàng rong… Một nghịch lý khó tin cũng đang diễn ra: nhiều cử nhân và cả thạc sĩ phải “quay ngược đầu” đi học nghề, trung cấp với hy vọng kiếm được việc.

Học cao vẫn thất nghiệp: lỗi do đào tạo

[Đào tạo & tuyển dụng] "Với doanh nghiệp, hàng hóa tồn kho hai năm là chết, nhưng các trường đại học thì tồn kho bao nhiêu cũng không chết vì người mua phải trả trước để cho trường hoạt động mà không cần biết sản phẩm đào tạo có dùng được hay không" Ông Doãn Mậu Diệp (Ảnh bên): Tây Giang.

158.000 lao động có trình độ cao đẳng trở lên thất nghiệp, tính đến quý 4-2013. Tỉ lệ người học cao thất nghiệp đang còn tăng nhanh.

Số liệu trên do Bộ Lao động - thương binh và xã hội đưa ra, theo khảo sát dựa theo tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO). Người thất nghiệp, theo đó, là người trong một tuần trước cuộc khảo sát họ không làm việc gì trong vòng ít nhất 1 giờ, bất cứ việc gì.

Thế nào là "đại học tốt"?

[Đào tạo & tuyển dụng] Những trường ĐH tốt nhất là những trường có động lực nội tại trong việc tự cải thiện để trở thành tốt hơn nữa. Nó phải thực hiện những trách nhiệm rộng lớn hơn nhiều, bao gồm nghiên cứu, giảng dạy, phục vụ cộng đồng, có những cơ chế nội tại để khích lệ chất lượng và sự ưu tú.

Trong vòng hơn một thập niên gần đây, hội chứng xếp hạng đại học (ĐH) đã lan ra khắp mọi châu lục, làm biến đổi chiến lược và cách xử sự của các trường theo một cách không phải lúc nào cũng có lợi cho người học và cho xã hội.

Thái độ phản kháng trong giới hàn lâm đối với xếp hạng ĐH ngày càng rõ, bởi chắc chắn là các tiêu chí xếp hạng hiện nay chỉ đo lường được một phần nhỏ những gì là một trường ĐH thật sự tốt.

Đừng để Việt Nam mang tiếng "quốc gia nhiều tiến sĩ"

[Đào tạo nhân sự] Đừng để Việt Nam “mang tiếng” dài lâu là một quốc gia nhiều giáo sư, tiến sĩ nhưng lại quá hiếm những công trình, sáng kiến tầm cỡ, chỉ giỏi “kiếm quyền, kiếm tiền”.

Thực tế, số giáo sư, tiến sĩ chúng ta nhiều nhất Đông Nam Á nhưng không có trường đại học Việt Nam nào được đứng trong bản xếp hạng 500 trường đại học hàng đầu thế giới đã được PGS-TS Phạm Bích San, Phó Tổng thư ký Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) thừa nhận.

72.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp: Hệ lụy... được cảnh báo từ 10 năm trước

[Tư vấn đào tạo] Những số liệu mới công bố của Bộ LĐTBXH về số cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp năm 2013, đáng giật mình nhưng thực ra cũng không có gì khó hiểu, khi mà từ 10 năm trước, lời cảnh báo về dư thừa nguồn nhân lực đã được đưa ra trước Quốc hội. Nhưng thực tế đã đi ngược hoàn toàn những gì được cảnh báo.

Đã cảnh báo

GS Nguyễn Minh Thuyết – nguyên Phó Chủ nhiệm UB Văn hóa giáo dục thanh niên thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội - chia sẻ với Lao Động vào sáng 23.3: “Cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp là chuyện hoàn toàn có thể hiểu được, bởi số lượng đào tạo quá lớn, vượt xa nhu cầu thị trường lao động hiện nay”. Điều này đã được ông – khi đó còn là đại biểu Quốc hội - đưa ra cảnh báo trong kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XI năm 2004 khi tính toán rằng, mỗi năm cả nước chỉ cần từ 13.000 – 15.000 cử nhân.

Tiếp thị văn hoá: Giáo sư Hồ Ngọc Đại "Giáo dục vì lợi ích của ai?"

[Học marketing] Theo GS Hồ Ngọc Đại, một đứa trẻ học giỏi toán đáng được đề cao thì những đứa trẻ chăm quét nhà cũng nên được khen. Quan niệm về sự bình đẳng, dám chịu trách nhiệm, biết chia sẻ là điều tiên quyết trong giáo dục hiện đại. Và nếu muốn đổi mới tận gốc nền giáo dục Việt Nam thì phải bắt đầu từ lớp 1. Thế nhưng, nền giáo dục nước ta hiện không xác định được mục đích cơ bản nên sách giáo khoa toàn sử dụng “vốn tự có” và vì lợi ích của chính họ. PetroTimes đã có cuộc trao đổi với giáo sư về câu chuyện này.

“Có đến đâu làm đến đó”

PV: Gần đây dư luận đang sôi nổi bàn về việc học sinh phổ thông chỉ cần học 9 năm là đủ, giáo sư nghĩ thế nào về vấn đề này?

GS Hồ Ngọc Đại: Học 9 năm hay 12 năm không phải là vấn đề cốt lõi. Thực ra, xưa nay người ta không dám công khai đề cập đến vấn đề của giáo dục Việt Nam là giáo dục vì lợi ích của ai? Tôi có thể khẳng định, ở bất cứ thời đại nào, đó vẫn là câu hỏi mấu chốt nhất.

Toàn văn: Đề cương cải cách giáo dục - Hoàng Tụy

[Thư viện marketing] Trên website Hocthenao.vn, GS Ngô Bảo Châu thông qua tài khoản Thichhoctoan đã giới thiệu toàn văn đề cương cải cách giáo dục của GS Hoàng Tụy. Sau đây, Giaoduc.net.vn xin đăng tải nguyên văn đề cương này để bạn đọc xa gần cùng theo dõi, bày tỏ suy nghĩ về tâm huyết của người thầy đáng kính của bao thế hệ, trong đó có cả GS Ngô Bảo Châu.

Từ lâu giáo dục đã trở thành chỗ nghẽn lớn nhất trong sự phát triển của đất nước. Vì vậy cải cách giáo dục toàn diện và triệt để theo tinh thần các nghị quyết của TƯ là đòi hỏi bức thiết của cuộc sống.

• GS Hoàng Tụy: 'Bây giờ mới thấy 1 cách tuyển sinh ĐH tiến bộ như vậy'
• GS Hoàng Tụy chỉ đích danh "căn bệnh" tàn phá giáo dục Việt Nam
• Gs Hoàng Tụy: Được vinh danh tôi lại thấy cay đắng

Sau đây là bản kiến nghị đề cương cải cách giáo dục phục vụ yêu cầu phát triển của đất nước trong vài mươi năm tới. Bản đề cương gồm ba phần chính:

Alan Phan nói chuyện Tiền

[Học marketing] Với 43 năm kinh nghiệm kinh doanh tại Mỹ và Trung Quốc, việt kiều - Tiến sỹ Alan Phan đã có những câu chuyện khá thú vị xung quanh việc kiếm tiền và cách tìm niềm vui và sự nghiệp qua việc kiếm tiền...

Câu chuyện thứ nhất: Trắng tay là lúc động não nhiều nhất

Trong 43 năm bươn chải cuộc sống với nhiều thăng trầm đã đưa tôi trải qua nhiều cung bậc cảm xúc. Không phải lúc nào tôi cũng có tiền. Thậm chí có những thời gian tôi trắng tay như hồi năm 1975, tôi cùng vợ con quay lại Mỹ lần 2 khi trong túi chỉ vẻn vẹn 400USD. Hay như năm 1983, tôi gần như mất hết vốn trong một dự án bất động sản, và tôi đã ra khỏi nhà chỉ với một valy quần áo!

GS Hoàng Tuỵ: Lực cản sự phát triển của người Việt

[Học marketing] Cần nhận thức rõ những điểm yếu trong con người Việt Nam, tìm ra nguyên nhân để từ đó có cách hạn chế và loại trừ.

Để cải thiện thực trạng vốn xã hội của chúng ta, có hai vấn đề nổi bật cần lưu ý: Một là đánh giá đúng kết cấu nền tảng xã-hội-tâm-lý biểu hiện ở các đặc trưng tính cách, phong tục, tập quán, cách suy nghĩ, lối sống của người Việt. Thứ hai là xem xét tình trạng phát triển của những tổ chức tự nguyện của người dân trong sinh hoạt của cộng đồng bên ngoài thị trường và Nhà nước.

Trí tưởng tượng "khiêm tốn"

Về vấn đề thứ nhất, đã có nhiều người bàn về những điểm mạnh, yếu, những cái hay, dở của người Việt. Ở đây tôi chỉ muốn nêu lên một số nhược điểm tính cách mà theo tôi có tầm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của văn hóa, khoa học, giáo dục.

Con Người Tự Do vẫn là Ý Niệm Xa Lạ

[Học marketing] Quả thật là giới trẻ Việt Nam rất thiệt thòi khi ý niệm về con người tự do vẫn là một điều xa lạ, và xa xỉ, trong xã hội. Cái được nói đến thường xuyên hơn là trách nhiệm công dân.

Tự do là khởi nguồn của giải pháp

- Xã hội biến động mạnh đã tác động rất lớn đến hệ giá trị của người trẻ. Anh nhìn nhận thế nào về hệ giá trị hiện nay của giới trẻ, nó có bị cuốn theo những giá trị ảo, hời hợt bên ngoài? Giới trẻ có đang thờ ơ với những vấn đề lớn của đất nước, xã hội như nhiều "người lớn" vẫn nói?

TS Giáp Văn Dương: Đúng là đang có hiện tượng xã hội đang chạy theo các giá trị ảo, nặng về hình thức bên ngoài. Điều này đã được nhiều người lên tiếng và cảnh báo như một sự xuống cấp chung về đạo đức, lối sống, văn hóa...

Văn hóa và sự biến thái đáng sợ của ngôn ngữ

[Thư viện marketing] Có thể nói sự biến thái này như một tiếng chuông báo động về nền văn hoá nước ta đang bị xâm thực, cưỡng dâm một cách vô lối, mất dần bản sắc dân tộc trong ngôn ngữ.

"Trong quán bia nơi ngôn ngữ được thả phanh, sự biến thái này càng được gia tăng đến ghê gớm. Các bia sĩ nói với nhau: Hết tiền thì anh em mình phải Juven tút đấy. Còn tớ, uống thế thôi, không tớ lại "ác dê nôn xong livécphun" 1 trận thì mệt lắm!"

Ngôn ngữ - tiếng nói- phương tiện giao tiếp chủ yếu của con người. Đứng về mặt nào đó ngôn ngữ là một tấm lăng kính phản ảnh khá trung thực hình thái xã hội và văn hóa của con người.